कोतवाल / महसूल सेवक – संपूर्ण माहिती
पदाची माहिती
पद: कोतवाल / महसूल सेवक
विभाग: महसूल विभाग
श्रेणी: चतुर्थ श्रेणी / Class IV
नियुक्ती करणारे अधिकारी: तहसीलदार
- कोतवाल हे गाव पातळीवरील प्रशासनात कार्यरत पद आहे.
इतिहास
कोतवाल पद मुघल काळापासून अस्तित्वात होते.
ब्रिटिश काळातही हे पद अस्तित्वात होते.
पूर्वी हे पद वंशपरंपरागत / वतनी स्वरूपाचे होते.
मुंबई कनिष्ठ ग्राम वतन निर्मूलन कायदा, 1959 नंतर वंशपरंपरागत व्यवस्था रद्द करण्यात आली.
त्यानंतर मानधनावर कोतवालांची नियुक्ती करण्यात आली.
सध्या या पदाला महसूल सेवक असेही संबोधले जाते.
महसूल विभागातील पदांची साखळी
विभागीय आयुक्त
जिल्हाधिकारी
उपजिल्हाधिकारी
तहसीलदार
मंडल अधिकारी
तलाठी
पोलीस पाटील
कोतवाल / महसूल सेवक
पात्रता
संबंधित क्षेत्राचा / गावाचा स्थानिक रहिवासी असावा.
वय: 18 ते 40 वर्षे
शिक्षण: किमान 4 थी उत्तीर्ण
शारीरिकदृष्ट्या सक्षम असावा.
चांगल्या चारित्र्याचा असावा.
आवश्यकतेनुसार पोलीस / चारित्र्य पडताळणी केली जाते.
काही अतिरिक्त अटी संबंधित भरती जाहिरातीनुसार लागू होऊ शकतात.
नियुक्ती
नियुक्ती: तहसीलदारांकडून
सुरुवातीची नियुक्ती: 6 महिन्यांसाठी असल्याचा उल्लेख.
आवश्यकतेनुसार कागदपत्रे आणि चारित्र्य पडताळणी केली जाते.
मानधन
₹15,000 प्रति महिना निश्चित मानधन
व्हिडिओमध्ये 2023 च्या GR चा उल्लेख करण्यात आला आहे.
लोकसंख्येनुसार कोतवालांची संख्या
1,000 पर्यंत लोकसंख्या: 1 कोतवाल
1,000 ते 3,000 लोकसंख्या: 2 कोतवाल
3,000 पेक्षा जास्त लोकसंख्या: 3 कोतवाल
विशेष परिस्थितीत अधिक कोतवाल नियुक्त करण्यासाठी प्रशासकीय परवानगी आवश्यक असते.
नियंत्रण
दैनंदिन कामकाज व रिपोर्टिंग: तलाठी
कायदा व सुव्यवस्था संबंधित नियंत्रण: पोलीस पाटील
रजा
किरकोळ रजा: साधारण 8 ते 12 दिवस
जास्त कालावधीची / अर्जित रजा: तहसीलदारांची परवानगी
कोतवालची कर्तव्ये
शासकीय कागदपत्रांची ने-आण करणे.
शासनाच्या आदेशांची माहिती गावात पोहोचवणे.
दवंडी पिटणे / सार्वजनिक घोषणा करणे.
लसीकरण मोहिमांमध्ये मदत करणे.
अपघात, मृत्यू, आग आणि साथीच्या रोगाच्या प्रसंगी मदत करणे.
पोलीस पाटीलांना मदत करणे.
गावकऱ्यांना चावडी किंवा कार्यालयात बोलावणे.
चावडी / कार्यालयाची स्वच्छता व व्यवस्था राखणे.
जन्म, मृत्यू आणि विवाहाची माहिती ग्रामसेवकाला देणे.
आवश्यकतेनुसार कैद्यांवर पहारा देणे.
गावातील गुन्ह्यांची माहिती पोलीस पाटलांना देणे.
तलाठी, पोलीस पाटील आणि ग्रामसेवक यांच्या कामात मदत करणे.
वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी दिलेली कामे करणे.
सरकारी पत्रव्यवहार आणि संदेश पोहोचवणे.
परीक्षा पद्धत
एकूण प्रश्न: 50
एकूण गुण: 100
मुलाखत: नाही
तोंडी परीक्षा: नाही
निवड: लेखी परीक्षेतील गुणांच्या आधारे
अभ्यासक्रम
1. सामान्य ज्ञान
महाराष्ट्र
भारत
इतिहास
भूगोल
सामान्य माहिती
2. अंकगणित
बेरीज
वजाबाकी
गुणाकार
भागाकार
मूलभूत गणित
साधारण 4 थी ते 5 वी स्तराचे प्रश्न
3. मराठी भाषा
मराठी भाषेचे मूलभूत ज्ञान
4. संबंधित जिल्ह्याची माहिती
जिल्ह्याचा इतिहास
भूगोल
तालुके
महत्त्वाची ठिकाणे
नद्या
प्रसिद्ध व्यक्ती
जिल्ह्याची सामान्य माहिती
इंग्रजी
निवड प्रक्रिया
भरती जाहिरात
ऑनलाइन अर्ज
परीक्षा शुल्क भरणे
लेखी परीक्षा
गुणवत्ता यादी
कागदपत्र पडताळणी
चारित्र्य / पोलीस पडताळणी
नियुक्ती
परीक्षा शुल्क
Open / खुला प्रवर्ग: ₹600
आरक्षित प्रवर्ग: ₹500